گفت‌ و‌ گو با دكتر سيد مهدی طبایی متخصص پوست ، مو و زيبایی

انقلابي كه ليزر در حوزه پوست، مو و زيبايي ايجاد كرده است 

گفت‌و‌گو با دكتر سيد مهدی طبایی متخصص پوست ، مو و زيبایی

جناب آقاي دكتر طبايي رزومه و بخشي از سوابق كاري شما در سايت شما موجود هست كه علاقه‌مندان مي‌توانند در آن‌جا مطالعه كنند، با اين حال به اختصار خودتان را براي خوانندگان ما معرفي نماييد:

من عضو هيات علمي مركز تحقيقات ليزر در پزشكي جهاد دانشگاهي هستم كه مجموعه‌اي تحقيقاتي و اولين مركز تحقيقات مصوب وزارت بهداشت در زمينه ليزر است. اين مركز تحقيقاتي درباره كاربرد ليزر در علوم پزشكي انجام مي‌دهد كه بخش پوست و موي آن مورد علاقه من است. در دوران تحصيل دستيار برتر دانشكده پزشكي شدم و از دست رييس دانشكده لوح تقدير دريافت كردم و فعلا هم علاوه بر مركز تحقيقات و مطب در كلينيك تخصصي پوست و موي «ساعي» در زمينه تخصصی كاشت مو و ليزر در خدمت مراجعين به اين مركز هستيم

مطالعاتي كه شما در زمينه ليزر و حوزه تخصصي پوست و مو انجام مي‌دهيد دقيقا شامل چه جزئياتي است؟‌

تلاش ما اين است كه بين بحث‌هاي پايه‌اي ليزر و مباحث باليني پزشكي پيوندي برقرار كنيم و مشخص كنيم كه اولا كاربردهاي ليزر در زمينه پوست و مو به چه صورتي است و در ثاني چطور مي‌شود اين رابطه را ارتقا داد و درمان‌هاي جديد را به كار بست و در عين حال به درمان‌هاي قديمي با كمك روش‌هاي جديد بهره وري بهتري داد.

مساله اين است كه ليزر در زمينه تشخيص و درمان بيماريهاي پوستي (هردو) كار برد دارد. اخيرا در دنيا فيلد جديدي مطرح و معرفي شده كه شامل تشخيص بيماري‌هاي پوستي به وسيله دستگاه‌هاي جديدي است كه با تاباندن نور ليزر روي ضايعه‌هاي پوستي، «خوش‌خيم» يا «بد‌خيم» بودن اين ضايعات را مشخص مي‌كنند. اين درحالي است كه قبل از پيدايش ليزر اين فرايند بسيار دشوار و همراه با جراحي و نمونه‌برداري بود كه البته درصد تشخيص آن كم‌تر از ليزر بود

آيا اين فرايند‌هاي تشخيصي كاملا عملياتي شده است؟

برخي از اين تحقيقات هنوز در مرز علم هستند و خيلي كاربردي نشده اند. اما اميدواريم با تحقيقاتي كه در اين زمينه انجام مي‌شود به زودي در ايران شاهد به كارگيري اين روش‌هاي جديد در پزشكي مخصوصا در حوزه پوست باشيم

با توجه به اين كه در ايران تحقيقات بسيار پيشرفته‌اي در زمينه روش‌هاي مدرن تشخيص و درمان صورت مي‌گيرد اما به نظر مي‌رسد تكنولوژي پزشكي از نوع بومي آن خيلي پيشرو نيست؟

درست است، ما در زمينه تكنولوژي و توليد ابزار عقب هستيم. البته در توليد علم كارهاي خوبي شده. اما نكته اي كه سياست‌گذاران هم از آن مغفول مانده‌اند اين است كه رتبه خوب علمي ما عملا به منزله رشد در زمينه توليد ابزار نيست. اين پروسه توليد و انتشار علم از سوي ما نهايتا به نفع كساني است كه اين نظريه‌هاي تازه را جمع بندي كرده و تبديل به محصول مي‌كنند و به خود ما مي‌فروشند. بنابر اين بهتر است مركز تحقيقات ليزر در آينده روي اين مساله بيشتر كار كند. بايد فيزيك و صنعت و پزشكي ما در كنار هم قرار بگيرند تا با تعامل با همديگر بتوانند محصولات به روز را توليد و عرضه كنند.

آيا پزشكان متخصص پوست در چه حدي مي‌توانند وارد حوزه جراحي‌هاي زيبايي شوند؟

در رشته تخصص پزشكي، مرحله‌اي به نام فوق تخصص جراحي پوست وجود دارد كه متاسفانه در ايران نداريم. يعني متخصصين پوست مي‌توانند اين دوره را بگذرانند. درحال حاضر در ايران پزشكان متخصص پوست ما، جراحي‌هاي پوست را به صورت محدود انجام مي‌دهند

ظاهرا پايان نامه شما در زمينه ليزر بوده و شامل فيلدخاصي از بحث ليزر است؟‌

پايان نامه من در زمينه جديدي است كه در دنيا هم تازگي دارد و شامل تركيب ليزر و كاشت مو است كه من حدود ۴ سال روي آن كار كرده‌ام. در اين روش نوين تلاش بر اين است كه در نتايج كاشت مو را با استفاده از ليزرهاي كم توان افزايش دهيم

چطور شد كه وارد اين عرصه شديد؟

علاقه مندي ام از اول همين بوده. در دانشگاه هم به بحث‌هاي جراحي پوست علاقه‌مند شدم و تلاش كردم بين حوزه جراحي پوست و مو ليزر ارتباط برقرار كنم

آيا روش پيشنهادي شما در حال حاضر عملياتي شده است؟

به عنوان يك روش عمومي و فراگير هنوز كار دارد و داريم رويش كار مي‌كنيم. اما خود ما به صورت محدود از اين روش‌ها استفاده مي‌كنيم

شما تا كنون بيشتر در چه زمينه‌هايي جراحي انجام داده ايد؟‌

جراحي‌هايي كه من انجام داده ام بيشتر در زمينه كاشت مو و زيبايي است و به طور كلي جراحي‌هايي را در زمينه پوست كه يك پزشك متخصص پوست مجاز به انجام آن است، انجام مي‌دهم و در كاشت مو و ليزر به صورت تخصصي فعاليت مي‌كنم

واقعا، اهميت ليزر در حوزه پوست و مو تا چه اندازه است؟

ليزر به عنوان يك ابزار تكيملي وقتي حدود چهل – پنجاه سال قبل، معرفي شد رشته تخصصي پوست را كاملا متحول كرد. رشته تخصصي پوست قبل از آن يك رشته داخلي مبتني بر داروها و درمان بيمارها با استفاده از دارو‌درماني بود. اما وقتي ليزر معرفي شد، امكان انجام درمان‌هايي محقق شد كه داروها قادر به انجامش نبودند. يعني دستگاه‌هاي ليزر بين رشته‌هاي داخلي و جراحي قرار گرفتند و روند درمان بسيار رشد پيدا كرد.

اگر بخواهيم يك دسته بندي از ليزرها و دستگاه‌هاي مبتني بر ليزر داشته باشيم شامل چند گروه مي‌شوند؟‌

ليزرها بسته به اين كه چه كاربردي دارند مي‌توانند انواع مختلفي داشته باشند. گروهي از ليزرها هستند كه به عنوان تيغ جراحي از آن‌ها استفاده مي‌شود و كار برش تخريب و سوزاندن را انجام مي‌دهند.

گروه دوم ليزرها، به ليزرهاي اختصاصي معروف هستند و در زمينه ترميم و درمان ضايعات پوستي از آن ها استفاده مي‌شود. دسته بعدي كه متعارف ترند در زمينه رفع موهاي زايد، لكه‌هاي پوستي، و جوان سازي پوست از آن ها استفاده مي‌شود. به طور كلي ليزرها ابزارهاي مدرن و تكنولوژي‌هاي جديدي در فرايند درمان هستند و دستگاه‌هاي پيشرفته ليزر در ايران و كلينيك «ساعي» به گستردگي مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

آيا كاشت مو به عنوان يك روش درماني در خصوص همه بيماران و مراجعين توصيه مي‌شود؟‌

اين طور نيست. اصل اول اين است كه كاشت مو بايد زماني انجام شود كه براي بيمار موثر باشد. به اين دليل، انتخاب بيمار براي كاشت مهم‌ترين مرحله در فرايند درمان است. اين طور نيست كه به همه كساني كه مشكل ريزش مو دارند توصيه كنيم كه كاشت انجام دهند. اولا بايد نوع ريزش مو تعيين شود. ريزش مو دلايل مختلفي دارد كه شايع ترين آن‌ها ريزش‌هاي هورموني و ژنتيك است. اما گاهي اوقات به اشتباه تشخيص داده مي‌شود و به بيماراني كه به خاطر نوع ريزش اصلا نبايد جراحي رويشان انجام شود، توصيه كاشت مو مي‌شود كه نه تنها نتيجه قابل قبول را نخواهد داشت، بلكه ممكن است نتيجه عكس هم داشته باشد.

يعني اگر نوع ريزش هورموني و ژنتيك باشد روش كاشت معمولا توصيه مي‌شود؟‌

در فيلد ريزش موي هورموني و ژنتيك هم همه بيماران مناسب كاشت نيستند و با توجه به شرايط جسماني و فاكتورهايي كه بيمار از نظر سلامت و حتي از نظر جنسيت دارد، بايد اين تشخيص داده‌ شود. مثلا از نظر منبع تامين مو يا بانك مو بايد ديد كه بيمار شرايط مناسبي دارد يا خير؟

متاسفانه در خيلي از كلينيك‌ها به اين مسائل توجه نمي‌شود و بر اساس تبليغات عمومي آدم‌ها را به خود جذب مي‌كنند و بدون شناخت و ارزيابي و انتخاب درست، عمل كاشت مو انجام مي‌شود كه خيلي از اوقات نتايج بدي به همراه دارد. خوش بختانه در كلنيك تخصصي پوست وموي «ساعي» همه چيز بر مبناي اصول علمي و در نظر گرفتن تمام فاكتورهاي لازم انجام مي‌شود و به اين دليل درصد رضايتمندي بسيار بالاست

لطفا به زبان ساده توضيح دهيد كه براي كاشت مو از چه تكينك‌ها و روش‌هايي در حال حاضر استفاده مي‌شود؟

كاشت مو به صورت روتين در دنيا به دو روش استاندارد صورت مي‌گيرد. روش اول به روش جراحي يا FUTاست كه در آن قسمتي از پوست مريض با روش جراحي برداشته مي‌شود و در زير ميكروسكوپ ريشه تك تك موها جدا شده و در محل لازم عمل كاشت انجام مي‌شود. اين روش به طور كلي بهترين و مناسب ترين روش كاشت است، البته در صورتي كه كانديد مناسب براي آن وجود داشته باشد.

روش دوم به روشFITمعروف است كه تفاوتش با روش اول اين است كه در آن برداشت پوست انجام نمي‌شود. بلكه موها به صورت جدا جدا با استفاده از ابزارهاي خاصي برداشته مي‌شود و به محل مورد نظر انتقال مي‌يابد. ويژگي روش دوم اين است كه استرس‌هاي ناشي از جراحي‌ها را كم تر دارد و شايد روش آسان تري براي بيماران باشد.

روش سومي هم هست كه در واقع تركيبي از دو روش قبلي است و باز هم اگر كانديداي مناسب خود را داشته باشد كه بخواهد در يك جلسه بيشترين تراكم را داشته باشد، قابل انجام است. ضمن اين كه بايد بانك موي بيمار هم اجازه اين كار را بدهد.

البته اخیرا روش دیگری بنام پی آر پی نيز مطرح شده كه به نظر من از حيث نتايج و اثرگذاري نيازمند مطالعات بيشتري است. ولي در هر صورت يك روش كمك درماني براي تقويت موهاست و به عنوان يك روش جايگزين كاشت مو مطرح نيست.

آيا براي انجام اين اعمال موانعي هم وجود دارد؟

مانند سايرعمل‌هاي جراحي بيماران و كانديداهاي اين اعمال بايد شرايط عمومي لازم را براي آن داشته باشند. براي مثال بيماران قلبي، ديابتي‌ها، بيماران فشار خوني و … مناسب براي اين اعمال نيستند. به اين دليل انجام مشاورهاي تخصصي و جدي قبل از عمل درتمام اين موارد كاملا لازم است.

لطفا كمي در‌باره ضرورت اعمال زيبايي و طيف بيماراني كه به شما و كلينيك پوست وموي «ساعي» مراجعه مي‌كنند صحبت كنيد؟‌

اولا اين كه زيبايي به عنوان يكي از صفات خوب الهي هميشه پسنديده بوده و از سوي عقلا و علماي توصيه شده است. بنابراين اگر مردم دنبال اين باشند كه چهره زيباتري داشته باشند، به طور كلي پسنديده است. ولي بايد توقعي كه از آن هست مقدراي تعديل شود.

جناب دكتر طبايي از اين كه علي رغم وقت محدود، در كلينيك تخصصي پوست وموي ساعي، براي اين گفت وگو پذيراي ما شديد سپاسگذاريم